Wijzigingen BTW vanaf 01/01/2010 PDF Afdrukken E-mail
Geschreven door Wim Langbeen   
dinsdag 14 april 2009 14:31
Belangrijke wijzigingen op het vlak van de btw-rapportering

Op 1 januari 2010 veranderen de plaatsbepalingsregels voor diensten ingrijpend ingevolge de invoering van de zogenaamde 'VAT package'. In het kader hiervan zullen ook de Belgische btw-formaliteiten belangrijke wijzigingen ondergaan. Deze wijzigingen zullen nog het voorwerp uitmaken van een wetsvoorstel, maar in een persmededeling van 23 maart 2009 werden de geplande wijzigingen al opgesomd. Een overzicht.

VAT package

De hoofdprincipes van de 'VAT package' kunnen als volgt worden samengevat:

- Vanaf 2010 zullen diensten tussen belastingplichtigen ('B2B') in beginsel gelokaliseerd, en bijgevolg met btw belast, worden in het land waar de ontvanger van de dienst is gevestigd (nieuw artikel 44 van de Europese Btw-Richtlijn).

- Diensten verricht voor niet-belastingplichtigen ('B2C') blijven daarentegen belast in de lidstaat waar de dienstverrichter is gevestigd.

Bovendien zal de verplichting om de btw te voldoen in een grensoverschrijdende B2B-situatie worden verlegd naar de ontvanger van de dienst in een EU-lidstaat (nieuw artikel 196 van de Europese Btw-Richtlijn).

Btw-aangifte: nieuwe roosters

Om de toepassing van bovenstaande regels te kunnen controleren, zullen enkele ingrijpende wijzigingen gebeuren aan het format van de btw-aangifte.

Voor de uitgaande handelingen, gaat het om volgende aanpassingen:

- Rooster 00: Gemengde (en gedeeltelijke) belastingplichtigen zullen hierin, naast de huidige handelingen tevens de door artikel 44 van het Btw-Wetboek vrijgestelde handelingen moeten rapporteren. In principe moeten deze handelingen worden opgenomen in de aangifte met betrekking tot de periode waarin ze worden verricht. De btw-administratie aanvaardt evenwel dat de belastingplichtige deze handelingen ten minste één maal per kalenderjaar opneemt in rooster 00 van de aangifte van de maand december of van het vierde kwartaal. Gelieve op te merken dat deze bedragen meetellen voor de omzetberekening ter bepaling of er maand- of kwartaalaangiftes moeten worden ingediend.

- Rooster 44 (nieuw): In dit rooster zal de maatstaf van heffing moeten worden gerapporteerd van de diensten verricht aan een belastingplichtige gevestigd in een andere lidstaat waarvoor laatstgenoemde schuldenaar is van de btw en voor zover deze diensten niet vrijgesteld zijn in die lidstaat. Het gaat met andere woorden om de diensten die op grond van artikel 44 (nieuw) van de Europese Btw-Richtlijn aan btw onderworpen zijn in het buitenland (de diensten waarop de nieuwe hoofdregel B2B van toepassing is) en waarvoor de ontvanger van de dienst krachtens artikel 196 van de Richtlijn schuldenaar is.

Deze handelingen zullen bovendien vanaf 2010 ook moeten worden opgenomen in de intracommunautaire opgave van de Belgische dienstverrichter (cfr. hieronder).

Momenteel worden deze handelingen in rooster 47 van de btw-aangifte opgenomen. Vanaf 2010 zal rooster 47 bijgevolg nog slechts volgende handelingen bevatten:

(1) handelingen die in een andere lidstaat worden gelokaliseerd op grond van het nieuwe artikel 44 van de Europese Btw-Richtlijn, maar aldaar vrijgesteld zijn.

(2) handelingen die buiten België worden gelokaliseerd op grond van een andere bepaling dan het nieuwe artikel 44 van de Europese Btw-Richtlijn. Dit omvat tevens de omzet van vaste inrichtingen die een Belgische onderneming in andere landen zou hebben;

(3) handelingen die buiten de EU worden gelokaliseerd; en

- Rooster 48: Behalve de huidige verbeteringen (verbeteringen in verband met intracommunautaire leveringen van goederen), zal dit rooster ook de eventuele negatieve verbeteringen van de in rooster 44 vermelde handelingen moeten vermelden. Momenteel worden deze verbeteringen opgenomen in rooster 49.

Wat de inkomende handelingen betreft, wordt de btw-aangifte als volgt aangepast:

- Rooster 88 (nieuw): In dit nieuwe rooster wordt de maatstaf van heffing gerapporteerd van de diensten ontvangen van een in een andere lidstaat gevestigde belastingplichtige die plaatsvinden in België overeenkomstig het nieuwe artikel 44 van de Europese Btw-Richtlijn, en waarvoor de aangever schuldenaar is van de btw in België ingevolge het nieuwe artikel 196 van de Richtlijn (afname van diensten binnen de EU onder toepassing van de hoofdregel bij B2B-situaties met verlegging van btw naar de afnemer).

Deze handelingen zullen bovendien vanaf 2010 ook opgenomen moeten worden in de intracommunautaire opgave van de buitenlandse dienstverrichter (cfr. hieronder).

Momenteel worden deze handelingen opgenomen in rooster 87 van de btw-aangifte. Rooster 87 bevat vanaf 2010 bijgevolg nog slechts volgende handelingen:

(1) diensten ontvangen van een dienstverrichter die gevestigd is buiten de EU, en die voor btw-doeleinden plaatsvinden in België;

(2) handelingen waarvoor een specifieke verleggingsregeling van toepassing is (bv. werk in onroerende staat, lokaal belaste leveringen en diensten aangekocht vanwege niet in België gevestigde belastingplichtigen).

- Rooster 55: Behalve de btw verschuldigd over de intracommunautaire verwerving van goederen in België, zal dit rooster tevens de verschuldigde btw over de handelingen opgenomen in rooster 66 moeten bevatten. Momenteel wordt deze btw gerapporteerd in rooster 86 van de btw-aangifte.

Voor zover de belastingplichtige recht heeft op aftrek van zijn inkomende btw, dient deze te worden opgenomen in rooster 59.

- Rooster 84: Naast de verbeteringen in verband met de intracommunautaire verwervingen in België, zal dit rooster ook de eventuele negatieve verbeteringen van de in rooster 88 vermelde handelingen moeten bevatten. Momenteel moeten deze verbeteringen opgenomen worden in rooster 85 van de btw-aangifte.

Btw-aangifte: periodiciteit

Tenslotte zal ook een wijziging worden ingevoerd in verband met de periodiciteit van de btw-aangiften, en meer specifiek op het vlak van de drempel vanaf wanneer moet worden overgeschakeld van kwartaal- naar maandaangiften.

Tot op heden moet een kwartaalaangever overschakelen naar maandaangiften wanneer de jaaromzet (excl. btw) van zijn volledige economische activiteit meer bedraagt dan 1 miljoen euro. Voor bepaalde sectoren (bv. minerale oliën) wordt deze drempel op 200.000 euro gezet (artikel 18, §2 van KB nr. 1).

Vanaf 2010 zal een kwartaalaangever tevens verplicht zijn over te schakelen naar maandaangiften wanneer hij vrijgestelde intracommunautaire leveringen van goederen verricht voor een jaarlijks bedrag van meer dan 400.000 euro. In dat geval moet een maandaangifte worden ingediend vanaf de eerste maand die volgt op het kwartaal waarin voornoemde drempel wordt overschreden. Belangrijk is wel dat de referentieperiode voor de berekening van de drempel pas aanvangt op 1 januari 2010.

Intracommunautaire opgave: ook voor diensten

Zoals reeds eerder aangekondigd in deze nieuwsbrief zal vanaf 2010 ook een intracommunautaire opgave moeten worden ingediend voor de intracommunautaire diensten. Daarvoor wordt geen apart formulier ontwikkeld. De intracommunautaire leveringen van goederen en de intracommunautaire diensten met betrekking tot eenzelfde periode zullen in dezelfde opgave worden opgenomen.

Om de verschillende soorten handelingen alsnog te kunnen identificeren, zal voor iedere aangegeven handeling een specifieke code moeten worden vermeld:

- De vrijgestelde intracommunautaire leveringen van goederen moeten worden gerapporteerd met vermelding van de code 'L';

- De leveringen van goederen verricht in de lidstaat van aankomst van de verzending of van het vervoer van de goederen, in geval van driehoeksverkeer, worden gerapporteerd met vermelding van code 'T' (zoals dit momenteel reeds het geval is);

- De diensten verricht voor een belastingplichtige in een andere lidstaat, waar deze belastingplichtige schuldenaar is van de btw en voor zover deze diensten niet vrijgesteld zijn van de btw in die lidstaat worden gerapporteerd onder de code 'S'. Het betreft hier de diensten gerapporteerd in rooster 44 van de btw-aangifte.

Voor controledoeleinden zal voortaan ook vereist zijn dat belastingplichtigen die maandelijks een btw-aangifte indienen, ook de intracommunautaire opgave maandelijks moeten indienen, en dit ongeacht het bedrag van hun intracommunautaire handelingen. Bovendien zijn ook kwartaalaangevers ertoe gehouden de intracommunautaire opgave maandelijks in te dienen voor zover het totaalbedrag per kwartaal van hun vrijgestelde leveringen van goederen de drempel van 100.000 euro heeft overschreden in de loop van (een van de) vorige vier kwartalen. Het bedrag van de verrichte intracommunautaire diensten wordt niet in aanmerking genomen.

In het persbericht wordt tenslotte nog benadrukt dat de uiterste datum van indiening van de intracommunautaire opgave zal worden vastgelegd op de 20e van de maand die volgt op de periode waarop de opgave betrekking heeft. Er zullen geen toleranties meer van toepassing zijn.

Jaarlijkse klantenlisting

Ook de jaarlijkse klantenlisting zal vanaf 2010 enkele (weliswaar beperkte) wijzigingen ondergaan. De belangrijkste wijziging betreft de afschaffing van de verplichting om 'nihil' listings in te dienen. Belastingplichtigen die in de loop van het kalenderjaar geen handelingen hebben verricht die in de lijst moeten worden opgenomen, dienen de administratie hier voortaan van in kennis te stellen door middel van het aankruisen van een nieuw vakje in de btw-aangifte.

In beginsel gebeurt dit in de btw-aangifte van de maand december of van het vierde kwartaal. Bij wijze van tolerantie zullen evenwel de in de periodieke aangiften van de eerste drie maanden of van het eerste kwartaal van het volgende jaar aangekruiste vakjes door de btw-administratie nog in rekening worden genomen. Btw-plichtigen die hun activiteit stopzetten, dienen dit vakje aan te kruisen in de laatste in te dienen periodieke btw-aangifte.

De leden van een btw-eenheid moeten zelf afzonderlijk een jaarlijkse klantenlisting indienen. Aangezien het de btw-eenheid is die de btw-aangifte indient, kunnen de leden nooit bovenstaand vakje gebruiken om de btw-administratie in kennis te stellen van een 'nihil'-listing. Zij zullen daartoe een brief moeten sturen aan het lokale btw-controlekantoor.

Voor de volledigheid benadrukt de persmededeling dat de handelingen die vrijgesteld zijn ingevolge artikel 44 van het Btw-Wetboek niet moeten worden opgenomen in de jaarlijkse klantenlisting (cfr. huidige situatie). Dit geldt tevens voor de gemengde of gedeeltelijke belastingplichtigen die deze handelingen vanaf 2010 wel moeten opnemen in hun btw-aangifte.

Elektronische indiening

Tenslotte wordt in het persbericht nog vermeld dat de btw-aangifte en de listings voortaan verplicht langs elektronische weg moeten worden ingediend. Slechts wanneer de belastingplichtige kan aantonen over onvoldoende technische middelen te beschikken, kan hij nog papieren aangiftes en listings indienen. De geautomatiseerde btw-aangifte/listings worden niet meer aanvaard.